Vín og matur: hvaða vín passar með hverju?

Rétta vínið getur gert góða máltíð að veislu. Almenna reglan er einföld: kraftmikill matur kallar á kraftmikið vín, og léttur matur á létt vín. Rauðvín passar best með rauðu kjöti, hvítvín með fiski og fuglakjöti, og freyðivín með forréttum og fögnuði. Hér að neðan förum við í gegnum bestu pörunina fyrir hverja tegund af mat – og bendum á vín úr netversluninni sem passa fullkomlega.

Fljótleg pörunartafla

Matur	Vín sem passar vel
Lambakjöt	Rioja, Bordeaux, Côtes du Rhône
Nautakjöt og steik	Barolo, Cabernet Sauvignon, Malbec
Grillmatur	Primitivo, Malbec, Syrah, rósavín
Fiskur og sjávarfang	Sauvignon Blanc, Chablis, freyðivín
Kjúklingur og ljóst kjöt	Chardonnay, Pinot Noir, rósavín
Pasta og pizza	Chianti, Primitivo, ítölsk rauðvín
Villibráð	Amarone, Barolo, kraftmikil rauðvín
Kryddaður/asískur matur	Riesling, Gewürztraminer, gulvín
Ostar	Rauðvín, freyðivín, sætt vín
Eftirréttir og súkkulaði	Púrtvín, Demi-Sec freyðivín, sætt vín

Hvaða vín passar með lambakjöti?

Bragðmikil rauðvín eru best með lambakjöti. Lambakjöt er íslenskt uppáhald og parast einstaklega vel við kröftug en þroskuð rauðvín. Spænskt Rioja, franskt Bordeaux og Côtes du Rhône eru klassískt val – nógu kraftmikil til að standast bragðið af kjötinu án þess að yfirgnæfa það. Fyrir íslenskan lambahrygg með rótargrænmeti er þroskað Rioja Reserva eða Bordeaux nánast óbrigðult.

Hvaða vín passar með nautakjöti og steik?

Kröftug steik kallar á kröftugt rauðvín með góðum tannínum. Tannínin í víninu bindast fitunni í kjötinu og mýkja hana á góminum. Ítalskt Barolo, Cabernet Sauvignon og argentínskt Malbec eru fullkomin með nautakjöti, lambafillet og grilluðu rauðu kjöti. Því feitari og bragðmeiri sem steikin er, því meiri fyllingu þolir vínið. Skoðaðu úrvalið af rauðvíni.

Hvaða vín passar með grillmat?

Grillmatur kallar á ávaxtarík rauðvín og vel kæld rósavín. Reykurinn og kolabragðið af grillinu passar frábærlega við ávaxtarík vín með mjúkum tannínum – Primitivo, Malbec og Syrah eru sígild með grilluðu kjöti. Á heitum degi er vel kælt rósavín eða freyðivín fullkomið með grilluðum fiski, kjúklingi og grænmeti. Sjá grillvínin okkar.

Hvaða vín passar með fiski og sjávarfangi?

Ferskt, þurrt hvítvín er besti félagi fisksins. Sauvignon Blanc, Chablis og annað létt hvítvín passa vel með flestum fiski, á meðan sýran í víninu undirstrikar ferskleikann. Með skelfiski, humri og ostrum eru freyðivín og kampavín hreint út sagt frábær – loftbólurnar og ferskleikinn hreinsa góminn. Feitari fiskur eins og lax þolir líka fyllra hvítvín eða létt rósavín.

Hvaða vín passar með kjúklingi og ljósu kjöti?

Kjúklingur er fjölhæfur og passar bæði með hvítvíni og léttu rauðvíni. Fyllt Chardonnay úr hvítvínsúrvalinu, létt rauðvín eins og Pinot Noir, eða þurrt rósavín virka öll vel – valið ræðst af því hvernig kjúklingurinn er kryddaður og eldaður. Rjómalagaðir réttir kalla á fyllra hvítvín, en grillaður eða kryddaður kjúklingur passar með léttu rauðvíni eða rósavíni.

Hvaða vín passar með pasta og pizzu?

Ítalskur matur kallar á ítölsk vín. Chianti og Primitivo eru sígild með tómatsósu, pizzu og pastaréttum – fersk sýra vínsins passar fullkomlega við sýruna í tómötunum. Fyrir rjóma- eða ostapasta hentar fyllra hvítvín betur. Skoðaðu ítölsku vínin okkar fyrir hina fullkomnu pörun.

Hvaða vín passar með villibráð?

Villibráð þarf kraftmikil og bragðmikil rauðvín. Gæs, önd, hreindýr og annað villibráð hefur djúpt og villt bragð sem kallar á vín með fyllingu og karakter. Ítalskt Amarone, Barolo og önnur þroskuð, kraftmikil rauðvín standast bragðið og lyfta máltíðinni. Þetta er líka klassísk pörun með íslenskum jóla- og hátíðarmat.

Hvaða vín passar með krydduðum og asískum mat?

Örlítið sætt eða arómatískt hvítvín temprar sterkt krydd. Riesling og Gewürztraminer eru fullkomin með sterkum asískum réttum – ávöxturinn og léttur sætleiki mildar chili-hitann. Fyrir þá sem vilja eitthvað öðruvísi er gulvín (orange wine) spennandi kostur með kryddmiklum mat, með sinni áferð og tannínum.

Hvaða vín passar með osti?

Því bragðsterkari sem osturinn er, því kraftmeira þarf vínið að vera. Ostar og vín eru klassísk pörun: bragðmikið rauðvín passar með þroskuðum hörðum ostum, freyðivín með mygluostum eins og Brie og Camembert, og sætara vín (t.d. púrtvín) með sterkum blámygluostum. Ostabakki með nokkrum tegundum? Veldu fjölhæft freyðivín eða létt rauðvín.

Hvaða vín passar með eftirréttum og súkkulaði?

Eftirréttavínið á alltaf að vera sætara en eftirrétturinn sjálfur. Annars virkar vínið þurrt og flatt. Sæt vín og púrtvín passa með karamellu- og ávaxtaeftirréttum, á meðan dökkt súkkulaði kallar á kraftmikið, ávaxtaríkt rauðvín eða púrtvín. Léttari eftirréttir og ávextir njóta sín með Demi-Sec freyðivíni.

Áfengislaus pörun

Það þarf ekki áfengi til að para vel. Óáfengu vínin okkar fylgja sömu reglum: óáfengt hvítvín og freyðivín með fiski og forréttum, óáfengt rauðvín með kjöti og pasta.

Almennar pörunarreglur

Samræmdu styrk: léttur matur með léttu víni, kraftmikill matur með kraftmiklu víni.
Sýra á móti fitu: vín með góðri sýru hreinsar góminn af feitum og rjómalöguðum mat.
Tannín á móti próteini: tannínrík rauðvín mýkjast með rauðu kjöti og hörðum ostum.
Pöraðu eftir héraði: matur og vín frá sama svæði passa oftast vel saman (t.d. ítalskt vín með ítölskum mat).
Sætt með sætu: eftirréttavín á alltaf að vera sætara en eftirrétturinn.

Berðu fram við réttan hita

Rétt hitastig skiptir jafn miklu máli og pörunin sjálf. Of heitt rauðvín virkar áfengt, of kalt hvítvín lokast.

Freyðivín og kampavín: 6–8°C
Létt hvítvín og rósavín: 8–10°C
Fyllt hvítvín: 10–12°C
Létt rauðvín: 12–14°C
Kraftmikil rauðvín: 16–18°C (aldrei „stofuhiti“ – það er of heitt)

Algengar spurningar

Á rauðvín eða hvítvín með kjúklingi?
Hvort tveggja virkar. Veldu fyllt hvítvín (Chardonnay) eða létt rauðvín (Pinot Noir) eftir því hvernig kjúklingurinn er kryddaður og eldaður.

Hvaða vín passar með íslenskum lambahrygg?
Bordeaux, Rioja eða Côtes du Rhône – bragðmikil, þroskuð rauðvín sem standast kjötið.

Hvaða vín passar með jólamatnum?
Það fer eftir matnum, en kraftmikil rauðvín eins og Amarone og Barolo eru sígild með íslenskum hátíðarmat. Sjá nánar í jólavínpörun Vínklúbbsins.

Þarf vínið alltaf að vera dýrt til að passa vel?
Nei. Rétt pörun skiptir meira máli en verð – vel valið vín á góðu verði slær oft dýrara víni við þegar það passar við matinn.

Hvað ef ég er í vafa?
Veldu fjölhæft vín: þurrt rósavín eða létt rauðvín eins og Pinot Noir passa með ótrúlega mörgum réttum.

Ertu enn í vafa? Skoðaðu allt vínúrvalið okkar eða hafðu samband – við hjálpum þér að velja rétta vínið.

Hluti af Vínskóla Vínklúbbsins – fróðleikur um vín.